سوند ادراری، لوله‌ای توخالی و نیمه انعطاف‌پذیر است که ادرار را از مثانه جمع‌آوری می‌کند و به کیسه تخلیه منتقل می‌کند. سوند در اندازه‌ها و انواع مختلفی وجود دارد و معمولا از جنس لاستیک، PVC و یا سیلیکون است. سوند برای بیمارانی که امکان تخلیه ادرار به صورت عادی را ندارند، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در این بیماران اگر مثانه تخلیه نشود، ادرار تجمع یافته و منجر به فشار در کلیه‌ها می‌شود. این فشار می‌تواند منجر به نارسایی کلیه و در ادامه آسیب دائمی به کلیه‌ها شود. در ادامه بیشتر با سوند و نکات مهم سوند گذاری آشنا خواهیم شد.

چرا از سوند استفاده می‌شود؟

استفاده از سوند برای بیمارانی که توانایی ادرار در زمان مناسب را ندارند، ضروری است. افراد مسن و کسانی که آسیب دائمی یا بیماری شدید دارند ممکن است نیاز به استفاده از سوند برای مدت طولانی‌تر یا دائمی داشته باشند.

دلایل و بیماری‌هایی که ممکن است استفاده از سوند را غیرقابل اجتناب کند، عبارت است از:

  • سنگ مثانه یا سنگ کلیه
  • وجود لخته خون در ادرار
  • بزرگ شدن شدید غده پروستات
  • جراحی غده پروستات
  • جراحی در ناحیه تناسلی، مانند ترمیم شکستگی لگن یا هیسترکتومی
  • آسیب به اعصاب مثانه
  • آسیب نخاعی
  • وضعیت‌هایی که عملکرد ذهنی را مختل می‌کند مانند آلزایمر و زوال عقل
  • استفاده از داروهایی که توانایی عضلات مثانه را برای منقبض شدن مختل می‌کنند.

عوارض احتمالی استفاده از سوندهای ادراری چیست؟

سوند می‌تواند در صورت رعایت نکردن اصول بهداشتی و نکات مهم سوند گذاری به یک عامل عفونت در دستگاه ادراری منجر شود. بنابراین، تمیز کردن منظم سوند برای جلوگیری از عفونت مهم است. این عوارض در صورت رعایت نکردن نکات مهم در هنگام اتصال سوند ممکن است پیش بیاید:

  • تب
  • لرز
  • سردرد
  • ادرار کدر به دلیل عفونت
  • سوزش مجرای ادرار یا ناحیه تناسلی
  • نشت ادرار از سوند
  • خون در ادرار
  • ادرار بدبو
  • کمردرد

نکات-مهم-سوند-گذاری

به علاوه  برخی از مشکلات دیگر نیز نشان دهنده و علامت خطر در هنگام استفاده از سوند در بیماران گوناگون است. از جمله:

  • واکنش آلرژیک به مواد مورد استفاده در سوند، مانند لاتکس
  • سنگ مثانه
  • خون در ادرار
  • آسیب به مجرای ادرار
  • آسیب کلیه در صورت استفاده طولانی مدت از سوندهای دائمی
  • سپتی سمی یا عفونت مجاری ادراری، کلیه یا خون

نکات مهم سوند گذاری چیست و چگونه باید رعایت شود؟

  • سوند حتما باید با نظر پزشک و زیر نظر او مورد استفاده قرار گیرد. خارج کردن سوند نیز باید توسط متخصص و یا پرستار ماهر انجام شود تا از آسیب به مجاری ادراری جلوگیری شود.
  • سوند در دو نوع یک بار مصرف و انواع قابل استفاده مجدد در دسترس است. برای سوندهای قابل استفاده مجدد، حتماً هم سوند و هم ناحیه‌ای را که وارد بدن می‌شود با آب و صابون تمیز کنید تا خطر عفونت ادراری کاهش یابد. سوندهای یک بار مصرف در بسته‌بندی استریل عرضه می‌شود، بنابراین فقط بدن نیاز به تمیز کردن و ضدعفونی قبل از قرار دادن سوند دارد.
  • حداقل هر ۸ ساعت و در هر زمان که کیسه پر شد، کیسه مورد استفاده برای جمع آوری ادرار را خالی کنید. برای تمیز کردن کیسه از یک بطری پلاستیکی حاوی مخلوط سرکه و آب یا سفید کننده و آب استفاده کنید.

چه مشکلاتی ممکن است در هنگام استفاده از سوند پیش بیاید؟

در حالی که عفونت ادراری شایع‌ترین عارضه جانبی مرتبط با سوند است، عوارض جانبی بالقوه دیگری نیز وجود دارد که در صورت عدم رعایت نکات مهم سوند گذاری پیش می‌اید و در مورد آن‌ها بهتر است با پزشک مشورت کنید. از جمله:

  • اسپاسم مثانه و درد، که ممکن است شبیه گرفتگی معده باشد.
  • گیر افتادن خون یا سایر مواد زائد در داخل لوله سوند، که ممکن است ناشی از انسداد در سیستم تخلیه سوند باشد.
  • نشت سوند، که ممکن است به دلیل انسداد در سیستم اتفاق بیفتد یا در صورت یبوست
  • صدمات مجرای ادرار یا مثانه
  • سنگ مثانه که ممکن است پس از استفاده طولانی مدت از سوند به وجود آید.

عوامل خطر در صورت عدم رعایت نکات مهم سوند گذاری

  • دریافت نکردن مایعات کافی می‌تواند منجر به کم آبی بدن و متعاقب آن UTI شود. ادرار کمرنگ نشان می‌دهد که شما به اندازه کافی آب دریافت می‌کنید.
  • کمبود فیبر در رژیم غذایی نیز عوارض را بالا می‌برد. خوردن غذاهای با فیبر بالا، مانند سبزیجات، غلات و میوه‌ها، می‌تواند حرکات روده را منظم نگه دارد و از نشت سوند ناشی از یبوست جلوگیری کند.
  • بی نظمی سوند هر گونه پیچ و تاب یا خمیدگی در آن و همچنین جابجایی کیسه ادرار نیز ممکن است منجر به مسدود شدن یا نشت شود.
  • مشکلات تمیز نگه داشتن پوست یا تجهیزات را جدی بگیرید و به صورت روتین انجام دهید.

برای خرید انواع محصولات پزشکی و درمانی از جمله انواع سوند، می‌توانید به وب سایت یخ پد مراجعه کرده و محصول مورد نظر خود را ار برندهای گوناگون انتخاب نموده و خریداری نمایید.